Seyyahların Gözünden Osmanlı Kültürü
Osmanlı Devleti’nin hüküm sürdüğü yıllarda bazı elçiler, devlet adamları devletler arası
ilişkiler sayesinde bir süre Türk topraklarında bulunmuşlardır. Gezmeyi, görmeyi kendine iş
edinen bu insanlara seyyah, gözlemlerinin yazıya dökülmesi ile oluşan yazılara ise
seyahatname denir.

Seyahatnameler sayesinde, yabancıların Osmanlıyı nasıl gördüklerini anlayabiliriz. Ayrıca
geçmişte Türk kültürüne ait özelliklerin neler olduğunu, bu özelliklerden hangilerinin
günümüzde uygulanıp hangilerinin uygulanmadığını da anlayabiliriz.

Osmanli Doneminde Kultur, Sanat ve Mimari Ozet

Yabancı Seyahatnameler
Osmanlı kültürü ve yaşam tarzı ile ilgili bilgiler içeren yabancı seyahatnamelerin bazıları
şunlardır:
– Jean Baptiste Tavernier’in İran ve Türkiye’de Altı Seyahat adlı seyahatnamesi
– Salomon Schweigger’in Sultanlar Kentine Yolculuk adlı seyahatnamesi
– Chiselin de Busbecq’in Türk Mektupları adlı seyahatnamesi.
Evliya Çelebi
Osmanlılara ait gözlemlerini anlatanlar sadece yabancılar değildir. 17. yüzyılda yazmış olduğu 10 ciltlik Seyahatname’si ile Evliya Çelebi, bu konuda epey ün sahibidir.

Seyyahların Kaleminden Osmanlı Kültürü
Yerli ve yabancı seyyahlar eserlerinde; Türklerin savaşçı bir millet olduğundan ve vatanları için her türlü güçlüğe katlanıp birbirileri ile dayanışma içinde yaşadıklarından, yemek kültürünün çok zengin olduğundan, Osmanlıların genelde iki katlı ve ahşap olan evlerinin gösterişli eşyalarla donatılmış olduğundan, cirit ve güreşin sevilen sporlar olduğundan bahsetmişlerdir.

Osmanlı’da Sanat ve Mimari
Osmanlı medeniyetinde çinicilik, minyatür, hattatlık, tezhip, ebru ve kakmacılık sanatları çok gelişmiştir.

Osmanli Doneminde Kultur, Sanat ve Mimari OzetMinyatür; el yazması eserleri süslemek ve aydınlatmak için perpektif olmadan yapılan resimlerdir. Minyatürle uğraşan sanatçılara nakkaş denilmiştir.

Hat sanatı; güzel yazı yazma sanatına verilen addır. Bu sanatla uğraşan kişilere hattat denilmiştir.

Tezhip; el yazması kitapların sayfalarının yaldız ve boya ile bezenmesi, yaldızlama anlamına gelmektedir.

Çinicilik; özel olarak hazırlanmış toprağın sırlanarak çeşitli nakışlarla süslenip pişirilmesiyle oluşan süsleme sanatına verilen addır.

Kakmacılık; ahşap taş veya metal üzerine belirli bir desen şekillendirilerek açılan oyuklara gümüş, sedef, altın gibi madenlerin gömülerek yapıldığı süsleme sanatıdır.

Osmanli Doneminde Kultur, Sanat ve Mimari OzetEbru; kağıt süslemeciliğinde özel karışımlı suyun üzerine neft yağı ile sulandırılmış yağlı boyadamlatılarak yapılan süs anlamına gelmektedir.

Osmanlı Devleti’nde mimari alanında günümüze ulaşan büyük eserler yapılmıştır. Bu
eserlerde Osmanlı sanatına ait çok değerli örneklerde bulunmaktadır.
Mavi, beyaz, yeşil İznik çinileri ve kubbesindeki mavi işlemeleriyle Sultan Ahmet Camii;
Avrupalı seyyahlar tarafından Mavi Camii olarak anılmıştır. 9 binden fazla el yazması kitabın
bulunduğu Sultan Ahmet’in kütüphanesindeki kitaplar, altınla işleme anlamına gelen tezhip
sanatıyla süslenmiştir.

Osmanli Doneminde Kultur, Sanat ve Mimari Ozet

Evliya Çelebi, seyahatnamesinde camiyi şöyle anlatmıştır:
“Mermer dört ayak üzerine göklere kadar yetmiş arşın boy uzatmış çok yüksek yuvarlak bir
kubbeye sahiptir. Bu kubbenin dört tarafı yarım kubbelerle bezenmiş aydınlık bir camidir.
Avlusu dahi dört köşeli olup beyaz ham mermer döşeli bir meydandır. Avlunun tam ortasında bir şadırvan havuz vardır. Fıskiyelerinden güzel, tatlı sular akar. Göklere baş uzatmış altı tane minareleri vardır. Bu camii sultanların yaptıkları camilerin on altıncısı olduğundan, buna alamet olmak üzere altı minaresi on altı şerefelidir.’’

Osmanli Doneminde Kultur, Sanat ve Mimari Ozet

Mimar Sinan’ın kalfalık eseri Süleymaniye Camii’ne ait külliye içerisinde medrese, haftana
(darüşşifa) aşevi ve kütüphane bulunmaktadır. Ayrıca Topkapı Sarayı, Dolmabahçe Sarayı,
Çinili Köşk, III. Ahmet Çeşmesi, Haydarpaşa Tren Garı, İzmir Saat Kulesi ve daha birçok
eser buna örnek gösterilebilir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here